CDA hangt aan de jaspanden van Fortuyn
CDA hangt aan de jaspanden van Fortuyn
Het aantreden van Jan Peter Balkenende als politiek leider van het CDA vond ik goed nieuws. Wij kennen elkaar sinds onze studie geschiedenis aan de Vrije Universiteit. Politiek maakten wij, toen al, een andere keuze. Maar zo'n gedeelde achtergrond -de VU, gereformeerd, historicus- doet mij toch met meer dan gemiddelde belangstelling naar hem kijken. De laatste weken kan ik hem echter niet goed meer volgen.
Het gaat om de omgang van het CDA met de opkomst van Pim Fortuyn. Balkenende spreekt over 'een kritische kanttekening' bij Fortuyn, er zouden 'plussen en minnen' zijn, 'net zoals bij elke politieke partij'. Dat klinkt zo gewoon, maar er is toch meer aan de hand in Nederland?
Fortuyn heeft een stroomstoot door het politieke landschap laten gaan. Dat dient iedereen zich aan te trekken, regeringspartijen en oppositie tegelijk. Het CDA wekt de indruk er vooral een buitenkansje in te zien. Na een mislukte oppositie tegen acht jaar Kok, wordt nu aangeklampt aan de jaspanden van Fortuyn: 'zijn kritiek is onze kritiek'. Wat stampen we lekker!
Politici behoren verantwoordelijkheid te nemen. Wat gaat er na 15 mei met Nederland gebeuren? We zien de intrede van een stevige protestpartij in de Tweede Kamer.
Of gaat het verder en zien we een nieuwe politieke machtsfactor in Nederland ontstaan? Een machtsfactor die de koers en toekomst van Nederland in de komende jaren fundamenteel zal beïnvloeden. Ver voorbij de frisse wind.
Er is een serieuze beoordeling van het programma van Fortuyn geboden. De 'plussen en minnen' van Balkenende getuigen -eerlijk gezegd- van lichtzinnigheid. Natuurlijk legt Fortuyn zo nu en dan de vinger op de zere plek. De kwaliteit van de gezondheidszorg, het onderwijs en de veiligheid gaat ons allen aan het hart. Maar verkiezingen gaan niet over het opsommen van problemen, het gaat om de oplossingen die worden geboden.
Laten we eens kijken naar het programma van Fortuyn. De WAO wordt afgebroken -kanker of een verkeersongeluk is pech gehad, huis verkopen en naar de bijstand. De individuele huursubsidie wordt afgeschaft -zoek het maar uit met je woonlasten. Geen extra geld voor de zorg -zo laat je ouderen echt in de kou staan.
Nee, zal Balkenende zeggen, op die punten ben ik het natuurlijk niet met Fortuyn eens. Wel met het ophouden met het gezeur over natuur en milieu? Wel met het sluiten van de grenzen, het opzeggen van het Verdrag van Schengen? Of met het aan de kant zetten van het Vluchtelingenverdrag, een internationale beschavingsnorm? Of met het advies aan bijstandsmoeders ('je hoeft geen kinderen te krijgen')? Overigens heeft Fortuyn eerder laten weten seksuele relaties met minderjarigen bespreekbaar te achten.
Dit is nog slechts het topje van de ijsberg van Fortuyn. Er gaat een mens- en maatschappijbeeld achter dit soort plannen schuil. Dat zou toch ver van dat van het CDA moeten afstaan. Balkenende maakte zich sterk voor het CDA als een partij met een principiële visie op de samenleving.
Politicoloog Andries Hoogerwerf gaf in NRC Handelsblad onlangs een analyse van het gedachtegoed van Fortuyn: 'dat is de hoek van de keiharde, uiterst rechtervleugel van het liberalisme en het sociaal-darwinisme'. Oftewel de strijd om het bestaan die eindigt met het overleven van de sterksten en de ondergang van de zwakken. Uitkeringsgerechtigden zijn 'op zijn best een dood gewicht in de samenleving'.
Hoogerwerf concludeert: 'de situatie is zorgelijker dan vele politici lijken te beseffen'. Toen moest ik aan Balkenende denken.
Nu hebben we het nog niet eens over religie gehad. Dat volgens Fortuyn 'alle gereformeerden liegen' kunnen we hebben. Maar dan de islam.
In het CDA-magazine zei Fortuyn onlangs: 'Dat het CDA islamieten in de partij opneemt, dat is toch vreselijk. Je knoopt een touw om je eigen hals. De islamieten moeten er gewoon uit, daar moet je geen seconde over nadenken'. Dit gaat verder dan een gebrek aan respect, hier worden mensen en hun geloof gedemoniseerd.
Waar zit dan de verleiding van Fortuyn voor het CDA? Is dat zijn nostalgische terugverlangen naar de kleinschalige, gesloten samenleving van de jaren vijftig? Is dat de behoefte om mee te surfen op het succes van Fortuyn in de peilingen? Waar leidt dat meeblazen met Fortuyn toe?
Heeft Balkenende de stille hoop dat het wel los zal lopen? Dat een stem op Fortuyn in een coalitie tussen Fortuyn en het CDA door hem omgezet wordt in steun voor het CDA? Dat hij Fortuyn dan wel even in de hand kan houden? Balkenende zal best veel kunnen, maar dat is toch vreselijk naïef om te denken.
Er worden krachten opgeroepen, met Fortuyn en alles wat daarachter loskomt, die niet zomaar te beheersen zijn, die zich niet lenen voor berekenende machtspolitiek. Fortuyn als machtsfactor zal van Nederland een ander land maken. Een land van het recht van de sterkste, met de rug naar Europa en naar de wereld, een land dat snel achteruit zal gaan in sociaal en economisch opzicht.
De uitdaging van Fortuyn vraagt om een antwoord, om een stellingname. Kritiek en onvrede dienen bloedserieus genomen te worden. Laat daarover geen misverstand bestaan. Partijen dienen hun eigen oplossingen tegenover die van Fortuyn te zetten. Maar het punt is: daarbij zullen verantwoordelijke politici op basis van hun eigen gedachtegoed grenzen moeten trekken.
Balkenende trekt nu een stippellijn tussen het CDA en Fortuyn. Ziet hij het niet of komt het wel goed uit?
https://www.trouw.nl/nieuws/cda-hangt-aan-de-jaspanden-van-fortuyn~b6d0e587/
Reacties
Een reactie posten